Nieuw
Huis te Haaldersbroek
Huis te Haaldersbroek is de titel van een ets van Gerrit Woudt. Willem is in het bezit van deze ets en vroeg Historisch Zaandam het volgende: “Zou te achterhalen zijn of dit huis nog bestaat?” We hebben deze vraag op onze facebookpagina gezet en al snel kwamen de antwoorden.
Martin Schaap schreef: Het huis is verdwenen, maar de aanbouw is door Frans Wytema gered en herbouwd achter het pand aan de Lagedijk hoek Boschstraat te Zaandijk. Op het erf van het verdwenen huis staat nu een nieuw gebouwd huis in nieuw Zaanse stijl. Rechts naast de doorgang naar de Diederik Sonoyweg. Toon Nugter meldde: Het huis had de adressen Haaldersbroek 15 en 17. De laatste bewoners waren de familie Wittebrood. Heren bedankt. Willem was verrast dat er al zo snel antwoorden kwamen.
De Groenlandvaarder “Zaandam”
door Ruud Meijns
Ik ben niet erg chauvinistisch, maar voel toch wel enige trots om een Zaandammer te zijn bij het zien van het schilderij gemaakt door Jochem de Vries De Groenlandvaarder ‘Zaandam’ van rederij Claes Taan en Zn, Zaandam, op de walvisvangst uit 1772.
Het Rijksmuseum schrijft over dit schilderij: Sinds het begin van de 17de eeuw joegen Nederlanders in de Noordelijke IJszee op walvissen. De traan die uit het spek werd gewonnen, werd onder meer als brandstof gebruikt voor verlichting. Veel walvisvaarders vertrokken uit Zaandam. Ook de schilder Jochem de Vries kwam uit Zaandam. Daar maakte hij dit schilderij van de ‘Zaandam’. Verder lezen
Verborgen parels
Zo opende het Noord-Hollands Dagblad het regiokatern van de krant op maandag 1 december. Het artikel zette de Erfgoedgroep van Historisch Zaandam in het zonnetje vanwege hun maandelijkse wandeling door Zaandam. Als u het hele artikel wilt lezen klikt u hier op de link
Een oproep !
Kiosk gesloopt (1968)
door Ruud Meijns
De kiosk op de hoek van de Vinkendwarsstraat en de Gedempte Gracht is ter ziele. Aannemer Onrust heeft plannen voor deze hoek en daarbij zal de huidige bebouwing verdwijnen.
Ook de tuin die in de volksmond wel ‘Apentuin’ werd genoemd, gaat er aan. De tuin was van de bloemisterij van Johan Does. Verder lezen
Historisch Zaandam heeft ANBI-status: steun wordt nog waardevoller!
Met trots delen wij mee dat onze vereniging Historisch Zaandam per 1 oktober 2025 officieel is erkend als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Deze toekenning onderstreept onze maatschappelijke waarde en maakt het voor leden en donateurs aantrekkelijker om ons werk te steunen.
Wat betekent ANBI voor u?
✅ Giften zijn voortaan fiscaal aftrekbaar Als u ons financieel ondersteunt, kunt u uw bijdrage onder bepaalde voorwaarden aftrekken van de inkomstenbelasting. Dit geldt voor zowel eenmalige als periodieke giften. Verder lezen
24 november Historisch Café met lezing over ‘400 jaar arbeidsmigratie naar de Zaanstreek’
Op maandagmiddag 24 november is er in het Historisch Café van de vereniging Historisch Zaandam een lezing over 400 jaar arbeidsmigratie in de Zaanstreek.
De lezing staat in het teken van arbeidsmigratie: een wezenlijk onderdeel van de Zaanse geschiedenis. Al sinds de 17e eeuw trekken arbeiders, vaklieden en ondernemers uit binnen- en buitenland naar de streek om hier te werken en te wonen. In het Zaans Museum is rond dit thema de kleine familietentoonstelling Groetjes uit de Spaghettiflat te zien – een speelse presentatie over arbeidsmigratie. Voormalig bewoner van de Zaanse Spaghettiflat Francesco Pepe vertelt deze avond hoe het was om als kind van een arbeidsmigrant in de Spaghettiflat op te groeien. Francesco was ook de initiatiefnemer en bijdrager aan de documentaire De Spaghettiflat (2007). Imre Besanger, conservator en maker van de tentoonstelling, zoomt verder in op arbeidsmigratie in de Zaanstreek.
Lezing door Imre Besanger op maandagmiddag 24 november om 14.00 uur in Buurtcentrum De Bovenkruier, Drielse Wetering 49, 1509 KP Zaandam. Inloop vanaf 13.30 uur. Toegang gratis. Een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld.
Wevershuis Zaans Museum finalist Erfgoedvrijwilligersprijs 2025
De erfgoedsector draait op de kracht van vrijwilligers. Zo ook het Wevershuis, een uniek stuk historisch erfgoed op de Zaanse Schans. De vrijwilligers van het Wevershuis zijn de Noord-Hollandse finalist voor de Erfgoedvrijwilligersprijs. Uit maar liefst 125 aanmeldingen zijn twaalf finalisten geselecteerd—één uit elke provincie. Tussen 1 november en 1 december kan het publiek stemmen op hun favoriet. De geselecteerde vrijwilligersteams strijden om de felbegeerde prijs van 10.000 euro.
Publieksstemmen
De publieksstemmen bepalen de uitkomst voor 50%. De andere helft wordt bepaald door de vakjury onder leiding van oud-minister Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ingrid van Engelshoven. Op 12 december 2025 reikt minister Gouke Moes van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Erfgoedvrijwilligersprijs 2025 uit. Om te stemmen, ga naar: https://www.erfgoedvrijwilligersprijs.nl/noord-holland
John Earnest Aitken
door Ruud Meijns
Tot kort geleden zei deze naam mij niets maar sinds ik bezig ben in het boek “De Ontdekking van Holland” van Jan Brokken, weet ik iets meer over deze schilder. Het boek gaat over het kunstenaarshotel Spaander in Volendam. Dat trok in het begin van de twintigste eeuw veel kunstenaars aan. John Earnest Aitken kwam met zijn vader, ook schilder, in 1912 vanuit Engeland naar Volendam. Hij was vooral gefascineerd door water en luchten.
Meestal zoek ik nog wat verder over de schilders die in het boek genoemd worden en zo zag ik dat deze Engelse kunstenaar ook Zaandam had aangedaan en van dat bezoek een werkje naliet met de titel “Zaandam”. Ik kan niet zeggen dat ik precies weet waar het in Zaandam is, maar wie weet ziet iemand een herkenningspunt. Foto: Mutual Art
Filmmiddag
In het Noordhollands Dagblad van vrijdag 31 oktober werd ruim aandacht geschonken aan de filmmiddag van Historisch Zaandam van maandag de 27e. “Fans van geschiedenis vreten Zaanse films’ schreef journalist Rob Swart. Met een foto op de voorpagina en een pagina in het regio katern.
de foto is van Pascal Fielmich.
Voor het hele artikel in het Noordhollands Dagblad klik hier
Vrolijke bus
door Ruud Meijns
Toen deze bus van de ENHABO in 1984 door de Zaanstreek reed, zullen velen zich hebben afgevraagd wat de voorstelling betekende.
Het was iets uit het verleden dat was nog wel te zien aan de kleding van de vrouw maar verder geen aanwijzing op de bus.
De beschildering was ter gelegenheid van de tentoonstelling in de Stadswinkel en in het herbouwde wachthuisje in de Peperstraat. Verder lezen
Vreemdelingen
door Ruud Meijns
Er is tegenwoordig een hoop te doen over vreemdelingen. Gedoe over de vraag wie of wat een vreemdeling is.
Een definitie: Een vreemdeling is iemand die niet de nationaliteit van een land bezit of niet wettelijk inwoner is van een staat. Het kan ook verwijzen naar iemand die onbekend is met een bepaalde plek of omgeving, of iemand die niet direct tot een bepaalde groep behoort.
In het boek over de geschiedenis van de Banne Westzaan, waar Westzaandam onder viel, staat het volgende verhaal te lezen.
In 1739 wilden Jan Justus Leijs en Trijntje Jurriaans in West-Zaandam trouwen. Dat verzoek werd echter geweigerd waarop de trouwlustigen zich tot het Hof van Holland wendden om alsnog toestemming te krijgen.
Ze kregen geen toestemming en moesten het dorp, West-Zaandam, binnen vier weken verlaten.
Het oude raadhuis van Westzaandam bij de Bullekerk Verder lezen
Groote Glopsteeg
door Ruud Meijns
In juni 1899 kreeg deze steeg, recht tegenover het Zaanse huis dat we nu ‘het Monet huis noemen, haar naam en in de toelichting stond ‘gelegen tegenover het Groote Glop’. Maar tijden veranderen ook de overwegingen wat waard is om een naam te krijgen. Zo ook in juni 1932 toen B&W overwoog dat nu er een vernummering in de gemeente plaats vond, dat men ‘eenige kleine stegen die voor het verkeer van geen belang zijn en waaraan geen of slechts enkele huizen staan te laten vervallen.’ 
De nummering van de huizen in de voormalige Groote Glopsteeg kregen nu het nummer van het huis aan de Oostzijde met een toegevoegde letter.
Dit is het beeld begin jaren ’30 met de Groote Glopsteeg helemaal links in het beeld.
Daar waar het groentetuintje ligt, zal in de toekomst de Vergilliusstraat worden gebouwd. Het grote witte gebouw rechts is van zevenmaker Vooren.
10e Grote Zaanse Geschiedenis Quiz in het Zaantheater
Foto: Het team van Historisch Zaandam v.l.n.r. voor Harry van Nek en Ursulien van Berge en achter Wiebe Visser, Karel Buhrs en Gerard van Leeuwen. Foto van het Gemeentearchief.
Woensdag 15 oktober werd voor de tiende keer de Grote Zaanse Geschiedenis Quiz in het Zaantheater gehouden. Deze jaarlijkse GZGQ is inmiddels een belangrijke ontmoetingsplaats geworden voor de historische organisaties en belangstellenden in de Zaanstreek. De kleine zaal van het Zaantheater was dan ook voor de helft gevuld met de 19 deelnemende teams en voor de andere helft uitverkocht voor supporters. Verder lezen
Zaanse filmgroep presenteert Filmmiddag in het Historisch Café
Op maandag 27 oktober organiseert Historisch Zaandam in samenwerking met de Zaanse Filmgroep een filmmiddag in het buurtcentrum De Bovenkruier.
Tijdens deze middag in het ‘Historisch Café’ worden een groot aantal korte films vertoond welke zijn gemaakt door leden van de videogroep Zaanstreek of afkomstig zijn uit het archief van de Zaanse Filmgroep. Een aantal van deze films is ook te vinden op internet.
Filmmiddag op maandagmiddag 27 oktober om 14.00 uur in Buurtcentrum De Bovenkruier, Drielse Wetering 49, 1509 KP Zaandam. Inloop vanaf 13.30 uur. Toegang gratis. Een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld. Verder lezen