Boomgaardspad

door Chris Kabel

Ooit was dit een juweel van een straatje. Samen met de Braaksteeg en het Boomgaardslop vormde het een sfeervol en gezellig buurtje. Er stonden prachtige houten huizen. Zij stonden vrij chaotisch gerangschikt. Het deed een beetje denken aan de Kerkbuurt op Marken. Alleen dat laatste bestaat nog.

Deze Zaanse Schans aan de Zuiddijk niet meer. Zoals alles in onze stad werd dit binnen enkele jaren weggevaagd en vervangen door sfeerloze bunkerachtige gebouwen.

Boomgaardspad 1950, links nummers 12 en 14 en achter de meisjes 10

Gaat u even mee terug in de tijd? Als je bij slager Schoen naar beneden ging dan liep je over een bruggetje. Direct rechts stond een prachtig houten huis van de dames Groot. Ze bezaten achter hun huis een grote boomgaard. Vandaar misschien de naam: Boomgaardspad? Vervolgens links het kruidenierswinkeltje van Van Splunteren. Voor een cent kocht je er de mooiste dingen.

Op het Boomgaardslop woonde een voddenboer. Hij heette Karsenberg en had één arm. Stel u eens voor, vodden ophalen met één arm. Wat zal die man gewroet hebben. In mijn herinnering was het een imponerende man met een donkere blik in een zwarte jas. Wij jongens waren beste wel bang voor hem. Wij vonden weleens oud ijzer en lood en boden hem dat te koop aan. Hij keek ons dan indringend aan alsof hij wilde zeggen,  ‘zeker gepikt hè?’. Uiteraard zei hij dat niet maar bood dan een schijntje. Wij durfden nooit te protesteren.

Iets verder stond een geel alleenstaand houten huis. Hierin woonde een familie met veel kinderen. Zij waren erg gelovig en zongen met het hele gezin veel psalmen bij het huisorgel. Omdat houten huizen erg gehorig zijn was dat gezang voor iedereen hoorbaar.

Op de hoek van een brede steeg woonde een vrouw die erg schoon was. Ze boende en waste iedere dag haar huis van binnen en van buiten. Op zijn Zaans: het was een maltentig[1] waifie. Ze had dan ook een bijnaam: Skoon drumpeltje.                                                                                               Boomgaardspad, 1900

Wat huizen verder zat in latere jaren een vrouwtje min of meer opvallend achter de ramen. Als je als man langs ging dan tikte zij met een breipen in de ruiten. Wat zal dat betekend hebben?

Een bekende inwoner was de Lord. Hij was altijd onberis-pelijk gekleed en sprak zuiver Nederlands. In die tijd viel dat op, want iedereen knoeterde Zaans. Hij had een aapje genaamd Monkie. Op zijn erf stond een houten plee met een klompje vastgespijkerd op de deur. Er onder stond: gedenk Monkie.

* Anekdotes door Chris Kabel verschenen eerder in Pagina Eigenwijks voor Rosmolenwijk en Zaandam-Zuid

 1. Maltentig betekent: al te nauwgezet, overdreven zindelijk of pietluttig