Gerrit Haremakersluis

door Ruud Meijns

Tja, waar lag die sluis ook alweer? De tijd gaat soms zo snel dat je dingen vergeet als je daar niet van tijd tot tijd aan wordt herinnerd. Dat gaat ook op voor de Gerrit Haremakersluis en de Jaap Haversluis. Ik noem ze allebei omdat de Gerrit Haremakersluis eerst de Jaap Haversluis heette.

De nieuwe sluis werd in opdracht van het Hoogheemraadschap gebouwd. De eerste paal ging in 1937 de grond in. Op 25 juli 1939 werd de nieuwe schutsluis met de naam Jaap Haversluis geopend. De sluis vormde de verbinding tussen het Westelijk deel van de gemeente met de vele houtzagerijen en de toegang naar de haven en het Noordzeekanaal. De sluis werd gebouwd ter vervanging van de Jaap Haversluis die in de Hogendijk lag. Deze sluis uit 1706 was ondanks allerlei aanpassingen en verbouwingen te klein geworden voor het toegenomen verkeer van een naar de haven.Foto: Westzanerdijk. De nieuwe sluis in aanbouw. Op de achtergrond de Hogendijk met het pakhuis van Keg.

Bij de opening kon de commissaris van de Koningin de heer Roëll de aanwezigen meedelen dat het Hoogheemraadschap had besloten dat de naam van de sluis voortaan “Gerrit Haremakersluis’ zou zijn.  Dijkgraaf Haremaker had een belangrijk aandeel gehad in de tot standkoming van de sluis.

Helaas werd ook deze mooie en robuuste sluis door de tijd ingehaald. Want met de komst van de spoortunnel van Zaandam naar Amsterdam moest de sluis wijken.

Al in 1956 begon men na te denken over een spoortunnel hoewel die pas in 1983 werd geopend. In 1976  werd de Gerrit Haremakersluis gedempt. De restanten hebben er nog tot 1988 gelegen al een relikwie van een voorbije tijd.

Bron: Zaanwiki, Volksdagblad. Foto’s: Gemeentearchief Zaanstad