Met trots delen wij mee dat onze vereniging Historisch Zaandam per 1 oktober 2025 officieel is erkend als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Deze toekenning onderstreept onze maatschappelijke waarde en maakt het voor leden en donateurs aantrekkelijker om ons werk te steunen.

Wat betekent ANBI voor u?

✅ Giften zijn voortaan fiscaal aftrekbaar Als u ons financieel ondersteunt, kunt u uw bijdrage onder bepaalde voorwaarden aftrekken van de inkomstenbelasting. Dit geldt voor zowel eenmalige als periodieke giften. Verder lezen →

Op maandagmiddag 24 november is er in het Historisch Café van de vereniging Historisch Zaandam een lezing over 400 jaar arbeidsmigratie in de Zaanstreek.

De lezing staat in het teken van arbeidsmigratie: een wezenlijk onderdeel van de Zaanse geschiedenis. Al sinds de 17e eeuw trekken arbeiders, vaklieden en ondernemers uit binnen- en buitenland naar de streek om hier te werken en te wonen. In het Zaans Museum is rond dit thema de kleine familietentoonstelling Groetjes uit de Spaghettiflat te zien – een speelse presentatie over arbeidsmigratie. Voormalig bewoner van de Zaanse Spaghettiflat Francesco Pepe vertelt deze avond hoe het was om als kind van een arbeidsmigrant in de Spaghettiflat op te groeien. Francesco was ook de initiatiefnemer en bijdrager aan de documentaire De Spaghettiflat (2007). Imre Besanger, conservator en maker van de tentoonstelling, zoomt verder in op arbeidsmigratie in de Zaanstreek.

Lezing door Imre Besanger op maandagmiddag 24 november om 14.00 uur in Buurtcentrum De Bovenkruier, Drielse Wetering 49, 1509 KP Zaandam. Inloop vanaf 13.30 uur. Toegang gratis. Een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld.

De erfgoedsector draait op de kracht van vrijwilligers. Zo ook het Wevershuis, een uniek stuk historisch erfgoed op de Zaanse Schans. De vrijwilligers van het Wevershuis zijn de Noord-Hollandse finalist voor de Erfgoedvrijwilligersprijs. Uit maar liefst 125 aanmeldingen zijn twaalf finalisten geselecteerd—één uit elke provincie. Tussen 1 november en 1 december kan het publiek stemmen op hun favoriet. De geselecteerde vrijwilligersteams strijden om de felbegeerde prijs van 10.000 euro.

Publieksstemmen

De publieksstemmen bepalen de uitkomst voor 50%. De andere helft wordt bepaald door de vakjury onder leiding van oud-minister Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ingrid van Engelshoven. Op 12 december 2025 reikt minister Gouke Moes van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Erfgoedvrijwilligersprijs 2025 uit. Om te stemmen, ga naar: https://www.erfgoedvrijwilligersprijs.nl/noord-holland

Verder lezen →

Foto: Het team van Historisch Zaandam v.l.n.r. voor Harry van Nek en Ursulien van Berge en achter Wiebe Visser, Karel Buhrs en Gerard van Leeuwen. Foto van het Gemeentearchief.

Woensdag 15 oktober werd voor de tiende keer de Grote Zaanse Geschiedenis Quiz in het Zaantheater gehouden. Deze jaarlijkse GZGQ is inmiddels een belangrijke ontmoetingsplaats geworden voor de historische organisaties en belangstellenden in de Zaanstreek. De kleine zaal van het Zaantheater was dan ook voor de helft gevuld met de 19 deelnemende teams en voor de andere helft uitverkocht voor supporters. Verder lezen →

Op maandag 27 oktober organiseert Historisch Zaandam in samenwerking met de Zaanse Filmgroep een filmmiddag in het buurtcentrum De Bovenkruier.

Tijdens deze middag in het ‘Historisch Café’ worden een groot aantal korte films vertoond welke zijn gemaakt door leden van de videogroep Zaanstreek of afkomstig zijn uit het archief van de Zaanse Filmgroep. Een aantal van deze films is ook te vinden op internet.

Filmmiddag op maandagmiddag 27 oktober om 14.00 uur in Buurtcentrum De Bovenkruier, Drielse Wetering 49, 1509 KP Zaandam. Inloop vanaf 13.30 uur. Toegang gratis. Een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld. Verder lezen →

Op maandagmiddag 29 september start het nieuwe seizoen voor het Historisch Café van de vereniging Historisch Zaandam met een lezing over het centrum van Zaandam en de plannen voor de herbouw van het Havenkantoor.

Tom Tulleken zal een presentatie geven over de enorme veranderingen die in Zaandam in het gebied rond de Hogendam plaatsvonden en die werden ingeluid door, in eerste instantie, de aanleg van de Wilhelminasluis, enkele jaren later gevolgd de door de demping van de havenkom, en in de jaren ’50 en ’60 “afgerond” door plan Nieuwe Dam (de bouw van de Beatrix- en Wilhelminabrug en het Zaangemaal). Als gevolg van de industriële vooruitgang heeft Zaandam een enorme tol betaald qua aantrekkelijkheid en sfeer.
Natuurlijk komt daarbij het Havenkantoor ter sprake, niet alleen omdat dit het eerste gebouw was dat na de demping van de havenkom verrees, maar ook omdat het een bouwkundige parel was die op een fantastische zichtlocatie stond. En dat is nu precies één van de redenen waarom het Havenkantoor weer terug moet komen, op praktisch dezelfde  zichtlocatie, als het ware om iets te herstellen wat in 1963 jammerlijk verdwenen is.

Lezing door Tom Tulleken op maandagmiddag 29 september om 14.00 uur in Buurtcentrum De Bovenkruer, Drielse Wetering 49, 1509 KP Zaandam. Inloop vanaf 13.30 uur. Toegang gratis. Een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld. Verder lezen →

Vier gebouwen in het stadshart van Zaandam zijn donderdag 28 augustus 2025 voorzien van een monumentenschildje. De vier gemeentelijke monumenten zijn kenmerkend voor de grote veranderingen van het oude centrum rond de Hogendam en het sluizencomplex aan het begin van de 20ste eeuw.

Wethouder Natasja Groothuismink van monumenten en erfgoed wandelde met vereniging Historisch Zaandam en de gemeentelijke afdeling Erfgoed langs de vier gebouwen. Het zijn het 110 jaar oude elektriciteitskantoor aan de Oostkade – tegenwoordig een woning – en de voormalige Josephschool (1900) ten noorden van de Beatrixbrug, nu bekend als filmtheater De Fabriek.

Ook kwamen er schildjes op het voormalige postkantoor (1930) aan de Dam, waarin Tokyoto is gehuisvest, en op het pand van ’t Nut van het Algemeen aan de Czaar Peterstraat (1902). Verder lezen →

Midden in de zomerperiode viel er een zomers aandoend boekje in de bus met de titel ‘Zomerhuis’. De schrijver Guus Bauer was voor mij een onbekende schrijver, maar al snel was duidelijk dat dit een bijzonder boekje was waarin je werd meegenomen in het overlijden van Miranda de Boorder, de familiegeschiedenis, de fietsenwinkel op de Hogendijk in Zaandam, de hobby’s van Miranda en de ongelofelijke betrokkenheid bij alles waar zij zich actief voor had ingezet.

Twee zussen groeien samen op, nemen na verloop van tijd de fietsenwinkel van hun ouders over. Vlak voor de pensionering belandt Mira, de oudste, ineens op de IC. Haar zus Lara besluit een dagboekje bij te houden voor als ze weer bijkomt. Ook als ze later een huis, een schuur en een loods moeten worden opgeruimd, blijft ze schrijven.

Verder lezen →