Ds. Baxstraat

Klaas Katerstraatbuurt, Zaandam (1919-1920)

door Ruud Meijns

Ten oosten van de Oostzijderkerk kwam rond 1917 een bouwlocatie vrij, naast het ‘oude’ kerkhof (het huidige Verzetsplantsoen) en ten zuiden van het Franschepad. Meerdere corporaties hadden interesse om te daar de bouwen, waaronder het net opgerichte Patrimonium en het al langer bestaande ZVH . De wethouder vond dat zij hier samen uit moesten komen.

Op de naamgeving van de straten na lukte dat ook. Het resultaat was dat beide woningbouwverenigingen op de locatie gingen bouwen. Patrimonium zou 78 huizen, een winkel en een kantoor neerzetten en ZVH 69 huizen, een winkel en een badhuis. De vergunning voor het bouwen van beide delen van de buurt werd op 18 maart 1919 afgegeven. Verder lezen

Straatnamen – een gedoe

Het geven van namen aan nieuwe straten kan som nog wel eens lastig zijn. Dat hebben we laatst gezien met de naam Hobo, in een muziekwijk, die veranderd moest worden in Piccolo. Nu schijnt het toch terug naar Hobo te gaan. De straatnamencommissie heeft het er maar druk mee. Het verschijnsel is echter niet nieuw. Verder lezen

100 jaar terug – Dominee Willem Bax (1836 – 1918)

Op 28 mei 1918 overleed ‘De Rooie Dominee’ Bax. Zaandammers kennen dominee Bax van de straat die naar hem vernoemd is; de Ds. Baxstraat.

Hij de werd de ‘Rooie Dominee‘ genoemd omdat hij als eerste geestelijke toetrad tot de S.D.A.P., de voorloper van de P.v.d.A. Hij was zeer betrokken bij het ‘sociale vraagstuk’ zoals dat werd genoemd. De ongelijkheid had hij al leren kennen in zijn eerste standplaats als dominee in Delden, waar hij bittere armoede tegen kwam bij de arbeiders.

 

Maar in Zaandam, waar hij in 1884 kwam te werken, maakte hij pas echt kennis met de sociale strijd. Hij werd o.a. bekend omdat hij in debat ging met de grote man van die tijd dominee Domela Nieuwenhuis.

Hij ontmoette veel tegenstand in de kerk bij zijn optreden voor sociale gelijkheid. Maar bij de arbeiders van Zaandam was hij een gevierd persoon. Toen hij in 1908 weer eens het podium in Ons Huis besteeg tijdens een verkiezingsbijeenkomst, werd hij door hen met een ’donderend applaus’ begroet schreef de krant. De zaal kwam als een man overeind om hem te eren.