Ruud Meijns
Z.F.C. – E.D.O.
Het onderschrift bij de foto.
Voor hen die tot heden geen kennis droegen van de belangstelling welke voetbalwedstrijden trekken, zij hier een fotografische reproductie voorgelegd van een deel der enorme menschenmassa die Zondagmiddag de match Z.F.C. – E.D.O te Zaandam bijwoonde. Het was van den beheerder der E.N.R.C. werkelijk een goede gedachte door middel van een serie luidsprekers het muzikale deel te verzorgen, wat allerwege op prijs werd gesteld. Bron: Zaanlander 5 maart 1930
Wiebe Visser
door Ruud Meijns
Sinds Wiebe Visser zich als vrijwilliger bij Historisch Zaandam heeft aangemeld is zijn aanwezigheid op diverse fronten merkbaar. Altijd enthousiast probeert hij menigeen voor de vereniging te interesseren, bemoeit hij zich met publiciteit. Vandaar dat we maar eens nader kennis gingen maken met Wiebe. Wel, hier is het verslag.
We begonnen het gesprek over hoe Zaandam veranderd was in de loop der jaren en hoeveel macht stadsarchitect Soeters heeft gehad om de stad te veranderen. De hoek Rustenburg – Gedempte Gracht is totaal veranderd. Niemand weet meer dat die bult naar het station er nooit heeft gelegen.
Dan hebben we het nog even over het gesprek dat ik met de heer Jan Logjes heb gevoerd over Erven Jan de Boer waar Wiebe ook heeft gewerkt als ambulancerijder. Nog een anekdote over de oude baas Piet Starreveld die na het faillissement bij Erven Jan de Boer de centrale bediende. “Piet zei altijd als m’n asbak vol is ga ik naar huis”. Hij was een stevige zware shag roker.
Ik ben opgegroeid in de Gerhardstraat, tegenover het Land van Middelhoven, in één van die flatjes heb ik tot m’n 21e gewoond. Toen ging ik samenwonen, hokken en dat was wat want mijn vriendin Marijke was van Christelijke huize maar mijn schoonouders zagen wel dat we voor elkaar bestemd waren. Samenwonen in Krommenie en na een jaar kregen we een flat in het Kogerveld en na vijf jaar gingen we naar het plan Kalf in 1983. Verder lezen
Zaadzaaier op de Hemmes
Het gaat beginnen; de bouw op de Hemmes. Waar ooit een woud van wieken draaide zal toch weer het geluid van molenwieken te horen zijn. Al jaren is men bezig met plannen maken die nu toch werkelijkheid gaan worden. Dat is mooi en de mensen van de Hemmes Groep zien dan eindelijk resultaat van al hun inspanningen. De eerste molen waaraan eind dit jaar begonnen zal worden is de Zaadzaaier.
Dit is de Zaadzaaier die eerder als de Lastdrager zijn werk deed. De molen is van 1690 tot en met 1947 op de Hemmes in werking geweest. Deze molen zal als eerste herrijzen. Links op de foto staat pelmolen de Witte Klok aan de Kalverringdijk, rechts de onderbouw en schuur van de in 1904 gesloopte oliemolen de Kat met daarnaast oliemolen de Wind, ook aan de Kalverringdijk.
Bron: Vereniging Zaanse Molen
Hogendam – Noorder Kerkstraat
Tegenover de Oostzijderkerk aan de westkant lag de duikersluis en hier stonden twee huizen.
Het hoekhuis werd bewoond door de heer Nierop, een boekhandelaar, een kleine, ineen gedrongen man, die er ook een leesbibliotheek op nahield. Tussen dit huis en de duikersluis stond een grote kruidenierswinkel van Gerrit Bakker, een broer van de alom bekenden Meester Bakker.[1]
Bij het overlijden van den heer Bakker, is het huis overgegaan aan de firma Ebmeijer, die er een bekende drankenhandel vestigde.
Vlnr. boekhandel Nierop, drankenhandel Ebmeijer, het hek bij de duikersluis
Twee maal verdreven
door Ruud Meijns
De bakkerij van Fraij uit de Oostzijde heeft twee maal plaats moeten maken voor de bouw van een grote fabriek. De eerste keer was dat omdat de firma Zwaardemaker ging uitbreiden en moderniseren en daarvoor een grote fabriek met silo liet neerzetten op de plek van o.a. bakkerij Fraij. De silo, nu appartementencomplex, kwam in 1914 gereed.
Vooraan links de bakkerij van Fraij met een uithangbord waarop staat ‘Bakkerij de Zoete Inval’. Fraij vestigde zich in 1898 in dit pand Oostzijde 193 met de bakkerij. Het lichte pand aan het eind is café Zaanzicht. Op de plek van de bakkerij en het pand ernaast kwam een kantoor van Zwaardemaker te staan dat in 1910 gereed kwam. Verder lezen
Kabelgat
Volgens wethouder van Dam en de inspectrice van CRM (Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk) mej. Kassies kon het Kabelgat wel sluiten wegen gebrek aan belangstelling.
Ongeveer honderd jongeren lieten weten het daar niet mee eens te zijn en trokken in optocht met spandoeken en een pop door de stad. Ze eindigden bij het voormalige gemeentehuis van Zaandam.
Volgens de boeken was het Kabelgat al in 1971 gesloten. Een alternatieve vestiging op het Land van Middelhoven verbrandde in 1974. Men bleef zoeken naar een onderkomen. Het Drieluik in de Botenmakerstraat nam die rol geleidelijk over. Dit bericht is uit de krant van 24 juni 1974.
VERGETEN ZILVERSMEDEN HERONTDEKT
Een nieuw boek, Het Haarlemse Zilversmidsgilde en de Zaanstreek 1500-1800, onthult eindelijk de ware herkomst van meer dan twintig Zaanse meesters uit de Gouden Eeuw. Een vergeten hoofdstuk uit onze geschiedenis komt aan het licht – vol intriges, onderdrukte ambachten en verbluffend vakmanschap.
Historisch zilverexpert Arno J. Bruitsman heeft jarenlang archieven uitgeplozen, oude merktekens ontcijferd en onbekende verhalen aan het licht gebracht. Zijn boek geeft een gezicht aan vergeten kunstenaars – zoals Jacobus Willemsz Swart, die rond 1635 zijn vaders smidse tegenover de Oostzijderkerk overnam. Zijn avondmaalsbekers, te zien in het boek, behoren tot het mooiste dat Nederland te bieden had: rijk gegraveerd, perfect afgewerkt – en tot nu toe volledig anoniem.
“Deze meesters waren geen kleintjes,” zegt Bruitsman. “Ze maakten topstukken voor kerken en welgestelden. Alleen wist niemand dat ze uit de Zaanstreek kwamen.”
Met dit boek krijgen de Zaanse meesters eindelijk hun verdiende erkenning. En wordt een verborgen stuk van onze kunstgeschiedenis opnieuw zichtbaar – een verhaal dat niemand kende, maar dat nooit vergeten had mogen worden.
Het boek is verkrijgbaar via https://www.zaansezilversmeden.nl/ bij uitgeverij Boekengilde en op bol.com.
70 jaar damesvoetbal
door Ruud Meijns
Nu in 2025 zien we in een Europees kampioenschap voetbal onze Oranjedames spelen tegen de beste ploegen van Europa. Precies 70 jaar geleden begon hier een competitie voor dames elftallen. Op 16 april 1955 werd de NDVB (Nederlandse Dames Voetbalbond) opgericht.
Er waren al eerder elftallen maar echt serieus werd het niet. Men maakte zich vooral vrolijk over het idee van vrouwen die voetbalden. ‘Op pumps? Een bolero als shirt? En dat soort flauwigheid deed de ronde. KNVB heeft het ook jaren proberen tegen te houden. Tot in Utrecht de eerste club ‘Herbido’ uit Utrecht werd opgericht.
De eerste wedstrijd vond plaats op 30-01-1955 in Velsen tussen Rood en Groen, twee gelegenheidselftallen. Foto: Harry Pot, Nationaal Archief. Verder lezen
De moord in Westzijde 134
door Ruud Meijns
Op maandag 13 maart 19
84 vond de werkster bij binnenkomst de heer Johannes Gorrêe dood aan in zijn woning in de Westzijde.
Geschrokken belde ze in een naburige winkel de politie. Ze belde familie en een beetje van de schrik bekomen kreeg ze te horen dat de dader nog in de straat stond. Hij vertelde de werkster dat “ome Joop was gevallen’.
Toen de politie arriveerde bleek de dader al te zijn verdwenen. Hij had wel het mesje achtergelaten onder de ruitenwisser van de auto van het slachtoffer.
Westzijde 134 ‘plaats delict’. foto: Ronald Goedheer
Bejaarde Zaandammer in zijn huis vermoord Verder lezen
Zo druk als……..
door Ruud Meijns
“Zo druk als een boer met één koe” is de uitdrukking en daar moest ik aan denken bij het zien van deze prent.
De plek is de Oostzijde bij het Groote Glop, toen nog met twee o’s geschreven. Helemaal links zien we het huisje dat Monet nog moest schilderen in 1870 en de twee molens zijn, volgens de bijgaande beschrijving de verfmolen de Pauwin en de meelmolen de Haan. De tekenaar is H.P. Oosterhuis en de prent is opgenomen in het boekje ‘Beschrijving van Zaandam – Description de la ville Zaandam’ uit 1842 van B. van Geuns.
Bron: Vereniging Documentatie Prentbriefkaarten
Kan aan de Zaan
door Ruud Meijns
Het lijkt erop dat het toch gaat gebeuren.
Op het terrein waar ooit Kan Palen was gevestigd begint er schot te komen in de plannen om er woningen te bouwen.
De intentie is er, de tekeningen zijn klaar en de reiniging van het terrein is aanstaande.
tekening: gemeente Zaanstad Verder lezen
Havenkantoor Nieuwsbrief
De stichting Havenkantoor Zaandam heeft nieuwsbrief nummer 13 uitgegeven. Het staat vol met verhalen en wetenswaardigheden over het te bouwen nieuwe Havenkantoor. Klik hier voor PDF.
Havenkantoor, 1950 geschilderd door Frans Mars
Gedempte Gracht 109
door Ruud Meijns
Dit is de Gedempte Gracht, eind negentiende eeuw zo rond 1890. Het is aan de zuidkant van de Gracht met nog een plantsoen voor de deur. Het gaat om de nummers 107 tot en met 111 op de zuidkant van de Gedempte Gracht.
Links ziet u een deel van de woning van deurwaarder Van de Weetering, in het midden de schilderswerkplaats van D. Oosterveld. Rechts de werkplaats van behanger D. Spits. Op zijn bord staat duidelijk vermeld waarvoor u bij hem terecht kunt; Tapijten, Karpetten, Matten, Loopers en Vloerzeil. Verder lezen
Prinses Paulientje
door Ruud Meijns
Ik kan, digitaal, uren door
oude kranten bladeren. Vooral advertenties omdat ze soms heel mooi gemaakt zijn maar ook omdat je op onverwachte zaken stuit.
Zo zag ik in de krant van 5 februari 1879 een aankondiging van hotel-café De Beurs dat er bij hen ‘Levend te zien’ zou zijn ‘De Kleine Johanna Paulina’ ofwel de kleine prinses. Een bijzonder klein mensje van 11 maanden. Verder lezen
Afscheid van burgemeester Engel van de Stadt
Een burgemeester is een prominent lid van de gemeenschap. Hij/zij is de vertegenwoordiger van de burgers naar buiten toe en behoort een hoeder van de burgerlijke samenleving te zijn. Bij een afscheid worden er altijd grote woorden gesproken en spreekt de burgemeester nog laatste woorden.
Zo ook Engel van de Stadt (1746-1819) en hij schreef een afscheidsbrief aan de burgers. Die brief is bewaard gebleven in het archief van de familie van de Stadt. We laten hier de brief zien en de transcriptie. Daarnaast nog iets uit Zaanwiki over het leven van Engel van de Stadt. Verder lezen