Nieuw
Mevrouw J.E. Spronk – Coerse
De eerste vrouw in de gemeenteraad van Zaandam
door Ruud Meijns
Op een foto van een 1 mei viering op de Burcht stond een hele rij mannen met 1 vrouw ertussen. Wie was deze dame? In het krantenverslag stonden gelukkig de namen en het bleek mevrouw J.E. Spronk–Coerse te zijn. De eerste vrouw in de gemeenteraad van Zaandam. Waarom had ik nooit van haar gehoord en waarom had ze geen straat naar zich vernoemd gekregen. Dat moest uitgezocht worden. Verder lezen
De Zaanlandsche Zeilvereniging
door Ruud Meijns
Volgend jaar bestaat de Zaanlandse Zeilvereniging 140 jaar, opgericht in 1882, een respectabele leeftijd en we spreken over de geschiedenis met Dirk Molenaar. Dirk is al heel lang lid van de Z.Z.V. , de zeil- en roeivereniging aan de Havenstraat. Hij roeit er al vijftig jaar. Hij is in 1966 lid geworden, ook het jaar van de oprichting van de politieke partij D ’66. Dirk was 21 jaar en ging stemmen voor de Tweede Kamer, er was nog een opkomstplicht.
Hij is in Westzaan geboren op 5 januari 1945. De lagere school deed hij op de Noorderschool in de Kerkbuurt en daarna de Openbare U.L.O aan de Vlielandstraat bij de Hoornse lijn met de directeuren de Waal, de Bruin en ook nog Banning, die gaf aardrijks- en wiskunde.
Dirk is een nazaat van de drie generatie Molenaar die Molenaars Kindermeel hebben gerund. Verder lezen
Haast
De foto spreekt voor zich. Het is mei 1963 en de politie gaat met spoed naar een melding. Op de Hogendijk hoek Jasykoffstraat gaat het mis. 
Herinneringen aan Bischoff.
door Pieter Ruig
Er zijn twee grote herinneringen bij mij als kind over Bischoff die bij mij opkwamen toen ik dat artikel over Bischoff las in het laatste magazine van Historisch Zaandam. Verder lezen
De Drie Gekroonde Hamers
geschiedenis van een Zaanse smederij 1676 – 2022
door Ruud Meijns
Wat zal dat voor geluid zijn geweest als je in de 17e eeuw over de Hogendijk liep en er op de scheepswerven werd getimmerd, 
gezaagd en in de smederij klonk het geluid van hamers op staal. Eén en al bedrijvigheid. Daar moest ik aan denken bij het openslaan van het boek De Drie Gekroonde Hamers van Margreet van der Hut.
Voor zover nu bekend begon het smeedwerk op de Hogendijk met Heijndrick Tijsz. Smit († 1697). Via het belastingregister kwam de schrijfster erachter dat in 1677 een nieuwe smederij werd genoteerd. Het deurkalf van de smederij wijst op 1676.
Smederij de Drie Hamers door Jan Kruijver Verder lezen
Nieuwe foto’s onthulling monument Jan Bonekamp
Onlangs ontvingen wij van de Oudheidkundige Vereniging Landsmeer enkele foto’s waarop de troepen van de Binnenlandse Strijdkrachten te zien zijn op weg naar en aanwezig bij bij de onthulling van het monument voor Jan Bonekamp. Het monument dat voor het gebouw van de toenmalige Kamer van Koophandel in de Westzijde werd geplaatst. Het is op deze plek waar Jan Bonekamp bij een aanslag op politieman Ragut dodelijk werd getroffen. De datum van de onthulling was 19 mei 1945.
Aan dit monument is later een gedenksteen voor Hannie Schaft aan toegevoegd omdat zij samen de aanslag op de politieman Ragut uitvoerden. De foto’s komen uit de collectie van Roel Schaut – Bram Schaut. Voor meer foto’s leest u verder.
Algemene Ledenvergadering 2021 met lezing van Frans Hoving
Hierbij nodigen wij u uit voor de Algemene Ledenvergadering van de vereniging Historisch Zaandam welke gehouden wordt op zondag 21 november 2021 in de Evangelisch Lutherse Maartenkerk, Vinkenstraat 34, 1506 CM Zaandam. Aanvang 14.30 uur, inloop vanaf 14.00 uur. Verder lezen
Mevr. E. Sluis – v.d. Berg
door Ruud Meijns
Mevrouw v.d. Berg, Elizabeth (Bep) is geboren op Beukenlaan 17 in Zaandam op het Vissershop op 16 juli 1928. Ze is nu 93 jaar. Ze woont op dit moment in het verzorgingshuis Guisveld.
Bij een presentatie van oude foto’s uit de Zaanstreek vertelde ze veel over haar jeugd op het ‘Hop’, het Vissershop. Ze wilde dat best nog een keertje doen. Ze ging zitten en zei, ‘Zeg maar, wat wil je weten?’.
De Zaanse Verhalen
Oktober 2015 verscheen de eerste Zaanse reportage op initiatief van de Gemeente Zaanstad. Zes jaar later staan er 600 verhalen op de site. Zaankanters vertellen wat zij ondernemen om de Zaanstreek sterker, socialer, duurzamer en leuker te maken. Je kunt de verhalen volgen via de groep op Facebook. Om de week staat er een Zaans Verhaal in het Zaans Stadsblad. De nieuwsbrief met een overzicht van de verhalen wordt iedere maand verstuurd. Kijk voor meer interessante Zaankanters en verhalen op: https://www.dezaanseverhalen.nl/
Pontjes in de Oostzijde
door Ruud Meijns
Laatst ontvingen wij op dinsdagmorgen een echtpaar op ons spreekuur in de Bullekerk dat een flink aantal boeken kwamen brengen. Het was nog een heel gesleep vanuit de oostkant van de Zaan waarbij het ons de opmerking ontlokte, “Was het pontje van het Ruyterveer er nog maar”.
Ja, met dat pontje was je in één klap van de Oostzijde in het midden van de Westzijde ter hoogte van de Botenmakersstraat, erg makkelijk voor een boodschapje. Verder lezen
Een steen krijgt een gezicht
door Jan van der Male
De Oostzijderkerktoren torent zo’n 50 meter boven de bebouwing rondom het Zaandamse stadshart uit. En dat al meer dan 150 jaar. Het moet in het jaar 1850 een bijzonder gezicht zijn geweest hoe steen voor steen die toren de hoogte in ging en daarmee de skyline van de stad helemaal veranderde.
Er was in die tijd een klein Zaandams jongetje, dat een speciale band had met die toren. Het was niet zomaar een doorsnee jongetje uit een arbeidersgezin zoals er zoveel in de stad woonden, maar een jongetje uit een voornaam, deftig, koopmansgezin. Wie was hij en wat had hij met de Oostzijder kerktoren van doen? Verder lezen
Sardam – de plantage
door Ruud Meijns
Zaandam als naamgever van schepen is wel bekend zoals het Motorschip Zaandam en ook een schip dat behoorde tot de vloot van de V.O.C. droeg de naam ‘de Saerdam’. (zie: https://www.historisch-zaandam.nl/de-saerdam-en-de-voc/
In Suriname blijkt er ook een plantage te hebben bestaan met de naam ‘Sardam’. 
Waarom men besloot deze naam te kiezen is mij niet duidelijk geworden, maar in het gebied zijn vele Hollandse plaatsnamen gebruikt zoals Purmerend en Katwijk. De plantage lag aan de rivier de Cottica, die uitstroomt in de grote rivier de Commewijne. Het was een suikerplantage die in 1737 werd gesticht en als eerste eigenaar Raad Wriedt wordt genoemd. Verder lezen
Barbiers-affaire
door Ruud Meijns
Bij het woord affaire denken we tegenwoordig al snel aan pikante zaken of zoals het in de woordenboek staat; een geheime liefdesrelatie. Rond 1900 kon het ook betekenen iemands bedrijf en in dit geval ging het om het bedrijf van de barbier W. Venlet. Hij was van plan zijn zaak te sluiten en zijn collega’s waren er als de kippen bij. Verder lezen
Historisch Zaandam zesde in zesde Grote Zaanse Geschiedenis Quiz
Op vrijdag 1 oktober werd al weer voor de zesde keer door het Gemeentearchief Zaanstad, in samenwerking met Zaans Erfgoed en De Orkaan, de Grote Zaanse Geschiedenis Quiz georganiseerd.
Deze Quiz is inmiddels uitgegroeid tot een evenement van formaat, waar de cultuur- en erfgoedsector vanuit de hele Zaanstreek niet mag en wil ontbreken. Dit jaar moesten er zelfs teams teleurgesteld worden, omdat de maximale deelname van 20 teams al in een vroeg stadium werd bereikt. Verder lezen
Sjoukje Rottman 250ste lid van Historisch Zaandam
Eind september mocht onze vereniging het 250ste lid verwelkomen. Een mijlpaal in ons nu drie-en-een-half jarig bestaan. Als speciaal welkomstcadeau kreeg het nieuwe lid het boek ‘Tussen deur en bovenlicht; Zaanse deurkalven van 1592 tot heden’ aangeboden. En op facebook was met een loterij aandacht aan deze mijlpaal geschonken. De drie fotoboeken van Henk Poppen zijn inmiddels aan de prijswinnaar uitgereikt.
Natuurlijk waren we benieuwd wie ons 250ste lid zou zijn, dus brachten we even een bezoekje aan Sjoukje Rottman in het Kalf. Sjoukje vertelde dat zij al ruim vijftig jaar in Zaandam woont, maar in haar werkzame leven in Amsterdam had doorgebracht. Als leerkracht in het basisonderwijs was zij nauw betrokken bij het cultuur- en erfgoedonderwijs, maar altijd over Amsterdam. Na haar pensionering kwam het besef dat ze ontzettend veel kennis over de geschiedenis van Amsterdam had, maar nauwelijks iets over de geschiedenis van Zaandam wist te vertellen. Ze werd vrijwilliger bij het Gemeentearchief en nam deel aan een excursie met Jan van der Made naar de Oostzijderkerk. Daar lagen ook foldertjes van Historisch Zaandam en de interesse was gewekt. De aanmelding voor het lidmaatschap was dan ook snel beklonken en tot verrassing nog met een fraai boek als welkomstcadeau. Wij hopen dat onze vereniging er toe zal bijdrage dat Sjoukje zich snel meer ‘Zaans dan Amsterdams’ zal gaan voelen.
Het boek ‘Tussen deur en bovenlicht; Zaanse deurkalven van 1592 tot heden’ maakt deel uit van de boekencollectie van Historisch Zaandam (VHZ0436) die nu meer dan 800 titels omvat. Van dit boek hadden we inmiddels meerdere exemplaren verkregen. Alle boeken zijn opgenomen in de bibliotheek op onze website. Met de dubbele boeken hopen wij binnenkort weer een mini-boekenmarkt te organiseren.