Dames te water
De Coupure en het bruggetje van Pont.
door Ruud Meijns
Eind oktober 1887 is het een grote dag voor de gemeente Zaandam als bekend wordt dat de firma William Pont uit Edam besloten heeft zich in onze stad te gaan vestigen. Voor de vestiging van het houtbedrijf is gekozen voor een stuk ‘aangeplempt land’ gelegen in de driehoek Zuiddijk, Burcht, Prins Hendrikkade.
Het gebied heeft een oppervlakte van 2 hectaren en is door de gemeente verkocht voor een bedrag van 25.000 gulden. Verder lezen
ZIELSVERWANTEN GERIDDERD
De molenaars Piet Kempenaar en Sjors van Leeuwen kregen gisteren in het nieuwe Molenmuseum op de Zaanse Schans uit handen van burgemeester Jan Hamming de ridderorde van Oranje Nassau uitgereikt. Het is de waardering voor de jarenlange inspanning voor het molenwerk in de Zaanstreek met name op verfmolen De Kat.
Uitleg in de Kat tijdens de Molendag 1988.
Foto: Gemeentearchief Zaanstad
De Overtoom in ere hersteld
Hernoem de Damstraat in De Overtoom
door Ruud Meijns
Dat Zaandam een wereldberoemde Overtoom heeft gehad is misschien niet bij iedereen bekend. Deze Overtoom in West-Zaandam lag op de plek waar nu de Damstraat is. Daar werden ooit schepen overgehaald naar de Voorzaan, waar ze werden afgebouwd. Deze Overtoom is van 1609 tot 1718 in gebruik geweest.
Gelukkig is er steeds meer aandacht voor het Zaandamse verleden en de Overtoom moet daarin toch een plaats krijgen. Toen de Overtoom gebruikt werd kwamen mensen van heinde en verre om dat spektakel met eigen ogen te zien. Waarom zouden we dat in onze tijd niet aan bewoners en bezoekers in herinnering brengen. Maak er een historische attractie van met toelichting. Verder lezen
Wie herkent dit werk?
Onderstaand schilderij is van Jan Bakker. De historische vereniging uit Koudum vroeg ons of wij in de Zaanstreek een schilder met de naam Jan Bakker kennen en of we misschien het schilderij of de plek herkennen. Waarschijnlijk omdat er water op het schilderij staat dachten ze aan de Zaanstreek. Als iemand de schilder kent of de plek herkent wilt u het dan bij ons melden op: info@historisch-zaandam.nl.
Jaap Stellaart (1920-1992)
In het Noord-Hollands Dagblad van afgelopen zaterdag (30/05) werd aandacht geschonken aan Jaap Stellaart, de schilder uit Haaldersbroek. Kunstkenner en vriend van Stellaart Jan de Bruin werkt aan een tentoonstelling in de Bullekerk die het werk van de kunstenaar weer onder de aandacht moet brengen. Een voorproefje is al te zien bij kunsthandel Staphorsius in Westzaan.
De Bruin wil graag in contact komen met mensen die werk van Jaap Stellaart in bezit hebben en die bereid zijn het werk uit te lenen voor de tentoonstelling. Ze kunnen zich bij hem melden via: artadvies@hetnet.nl.
Ik hoop zeer dat het tot een mooie tentoonstelling komt want het werk van Stellaart verdient grote belangstelling.
Japanse beertjes
Tradities
door Ruud Meijns
Het leven zit vol tradities, maar hier in de Zaanstreek verdwijnen er toch een paar. Neem nou met Pinksteren dan hadden we eerst Luilak, dan de korrie-wedstrijden en ook nog Pinkster Drie. Nou, alle drie zijn ze verdwenen. foto brandstapel: Tom Tulleken Verder lezen
Leuke aanwinsten
Herdenken
Afgelopen 4 mei werd aan het kapelaan Gerrit Grootstraat het Zaanse verzet herdacht bij het torentje van het voormalige St. Jan ziekenhuis. Op de zuil van dit torentje is een plaquette aangebracht die de Zaanse verzetsstrijders herdenkt.
Zaandammers zullen op deze plek onmiddellijk denken aan de belangrijke rol die de medewerkers van het St. Jan ziekenhuis, zoals zuster Theresi en dr. Immink, achter de schermen hebben gespeeld. Verder lezen
Wilhelminasluis geeft miljoenen archeologische schatten prijs
Kloostermoppen uit de dertiende en veertiende eeuw. Stukken walvisbot die misschien als gewicht gebruikt werden. Tropische schelpen, koperen schuimspanen, kinderspeelgoed en aardbeienschaaltjes. Bij het uitbaggeren van de Wilhelminasluis werden tot nu toe ruim twee tot drie miljoen scherven en andere archeologische vondsten gedaan. Verder lezen
Broeder van Dam – 2
door Ruud Meijns
Naar aanleiding van het stukje over de verpleegkundige Broeder van Dam kreeg ik van Erik Schaap de volgende aanvulling:
‘Leuk stuk over broeder Van Dam. Wat je wellicht niet wist is dat hij tijdens de oorlog, ik meen in 1943, een tijdje vast zat, omdat hij een Weermachtsoldaat had beledigd. Het was nota bene de NSB-directeur van het Gemeenteziekenhuis, Fits Houdijk, die hem uit de cel wist te praten’.
Deze aanvulling werd gevonden in het strafdossier van Frits Houdijk tijdens het onderzoek dat Erik Schaap in het Nationaal Archief deed naar deze directeur van het Gemeente Ziekenhuis.
Een artikel over de ziekenhuizen in oorlogstijd staat in het magazine nr. 3 van Historisch Zaandam met de titel ‘Tegenpolen in Oorlogstijd – Het Gemeente Ziekenhuis en het St. Jan tussen 1940 en 1945.’
Deze aanvulling zal ik in het artikel over Broeder van Dam verwerken onder het kopje ‘Oorlogsjaren’.
Recent verscheen van Erik Schaap:
De Levens van Johnny Droog – verzetsman en verrader
Motor Club Zaandam
Gevonden voorwerpen
door Ruud Meijns
Bij het bladeren door kranten uit het verleden viel me op dat er elke week wel een stukje in de krant stond met alles wat mensen verloren waren of wat er op straat was gevonden. Het viel me op omdat het niet alleen lange lijsten met wat er verloren of gevonden was, maar dat het ook toen in de krant stond. Blijkbaar was het de moeite waard om iets wat verloren of gevonden was bij de politie op te geven. Verder lezen
Algemene Ledenvergadering 2020
Door de corona-crisis is het helaas niet mogelijk om aan de statutaire verplichting te voldoen om voor 1 juli 2020 verantwoording af te leggen over het afgelopen jaar. Deze Algemene Ledenvergadering zal pas in het najaar gehouden kunnen worden. Om enigszins hieraan tegemoet te komen publiceren wij hierbij wel alvast het jaarverslag 2019.
20190516 Ledenvergadering verslag
1934 – Een rumoerig jaar in Zaandam
een confrontatie tussen communisten, fascisten en het bevoegd gezag
door Ruud Meijns
Het is 1934. Crisis, stijgende werkloosheid, achteruitgang in inkomen voor grote delen van de bevolking. Eén op de vier van de beroepsbevolking was werkloos. In de politiek groeide de aanhang van uiterst rechts (NSB, WA) en links (CPH[1], OSP). Emoties, ter linkerzijde, lopen aan het begin van het jaar al hoog op als het gemeenteraadslidvan de O.S.P. (Onafhankelijke Socialistische Partij) ontslag krijgt bij de Rijksbelasting omdat hij zijn lidmaatschap van zijn partij niet wil opgeven.
Tijdens het beroep voor het ambtenarengerecht betoogde de raadsvrouw dat het ontslag in strijd is met de grondwet en dat het niet vanwege het dienstbelang van de belastingdienst is verleend, maar om een politieke richting te bestrijden. Uitspraak op 1 mei.
Al eerder waren 100 Amsterdamse communisten in Zaandam komen demonstreren. Het doel was wijziging van het ambtenarenreglement waar Poppe het slachtoffer van was geworden. Zij hadden zich bij de (toenmalige) Peperstraat opgesteld en De Internationale zingend trokken zij op naar de Sluis. Een agent ter plaatste gelastte de groep uiteen te gaan, waaraan uiteraard niet werd voldaan. Met opgeroepen versterking werd de groep uiteengedreven. Het was de voorbode van een onrustig jaar want het waren niet alleen de communisten die kwamen demonstreren. Verder lezen






