Nieuwsberichten
Nieuwsberichten en wetenswaardigheden:
Historisch café
Maandag 23 januari was het eerste Historisch Café van onze vereniging. In de Bovenkruier, het wijkcentrum in het Kalf, werd een middag gehouden met historische films. Als eerste was er een film over de veranderingen in het centrum van Zaandam in de jaren ’60 en na de pauze kwam de Dam tot Damloop aan de orde. Maar naast het kijken naar oude beelden is het toch ook een moment om elkaar te ontmoeten en even te kletsen.
We gaan dit elke maand doen, soms met films, dan weer met een lezing of het bekijken van oude foto’s. Mogelijkheden genoeg. En gezien het aantal bezoeker ook belangstelling genoeg.
In memoriam Ron Kiburg
Door: Winnie de Wit en Paul Vreeken.
Markante Zaankanter Ron Kiburg is zondag op 71-jarige leeftijd overleden. Ron was met zijn lange witte manen en baard een opvallende verschijning, maar bovenal was hij een aimabel mens. Daarbij een enorm harde werker, die veel voor anderen voor elkaar heeft weten te boksen.
In zijn jonge jaren streed hij voor jongerenhuisvesting in Brave Hendrik VIII, daarna werkte hij bij het Ondersteuningsinstituut, waar hij huurders een stem gaf richting woningbouwcorporaties. Hij maakte enige tijd deel uit van de Programmaraad van Stichting Babel en startte eind 2014 als bestuurslid van de Vereniging Zaans Erfgoed. Verder lezen
Herinneringen aan Jaap Schipper
door Ruud Meijns
In de goed gevulde Bullekerk werd tijdens de Eerste Jaap Schipper lezing van architectuurplatform Babel (14-12-2022) de documentaire ‘Herinneringen aan Jaap Schipper’ getoond. Een wereldpremière.
In de film vertellen Piet van Nugteren, Jan Piet Bloem en Jan Zijlstra hun persoonlijke herinneringen over Schipper. Interviewer is Hans Luiten. In de film zijn ook historische beelden opgenomen van het ontstaan en opbouw van de Zaanse Schans waar Jaap Schipper de geestelijk vader van is. De film is gemaakt door Wendy van Wilgenburg.
Een beeld uit de documentaire
Na de pauze was het de beurt aan Pablo van der Lugt en Atto Harsta. Zij schreven het boek ‘De houtbouw revolutie’. In hun bijdragen vertelden ze over de omslag die in de bouw noodzakelijk is om naar duurzame bouwmethoden over te stappen. Hierin speelt het gebruik van hout, met name massief houtmateriaal, een bepalende rol.
Voor wie de film wil bekijken op YouTube is hier een link: klik hier
Historische vereniging Zaandam zoekt eigen onderkomen (NHD)
Bijna twintig meter Westzijde eindelijk klaar
De moderne Westzijderol is af. Het meer dan negen meter lange doek bestaat uit 113 tekeningen, gemaakt door veertig tekenaars. De rol is komende Monumentendag – mét het 18e-eeuwse origineel – voor het eerst te zien.
Het uitrollen van de bijzondere tekening in de Vermaning is een jonge Zaanse traditie. Het circa 240 jaar oude document van onbekende maker ligt normaliter veilig in het Zaanse Gemeentearchief, maar op Monumentendag wordt hij met witte handschoentjes uitgepakt. Op de negen meter lange en twaalf centimeter hoge voorstelling staan de 130 panden van de Zaanzijde tussen Vinkenstraat en Blauwepad, net iets ten noorden van de huidige Bernhardbrug. Verder lezen
Mevrouw Blüm-Kramer 100 jaar
Zondag 28 augustus vierde Willemijntje Johanna (Wil) Kramer haar 100e geboortedag. Ze is geboren in IJmuiden en trouwde in 1948 Chris Blüm. Hij was hoofd van de Paus Joannesschool in Zaandam die in 2006 overleed. Ze kregen 4 kinderen.
Ze is nog fit, loopt nog elke dag, leest en puzzelt en houdt het nieuws bij. Van de wethouder ontving ze naast de felicitaties een flinke bos bloemen.
Sinds een aantal jaren heeft ze een tablet waarmee berichtjes verstuurt en ontvangt van haar kinderen en kleinkinderen waarvan er enkelen in het buitenland wonen. Hier Wil nog met haar man Chris die velen in Zaandam zich nog wel kunnen herinneren van hun schooltijd. (foto’s: aangeleverd)
Gonda Kreeft gewaardeerd met vrijwilligersprijs
Op een zomerse toplocatie op het Hembrugterrein konden vrijwilligers van Zaanstad vrijdagavond 8 juli eindelijk weer ‘hun’ vrijwilligersfeest vieren. Na twee coronajaren had iedereen daar zin in. Namens de gemeente reikte wethouder Harrie van der Laan de vrijwilligersprijzen uit.
Vrijwilligers zijn belangrijk. Om dat te vieren organiseren Zaankanters voor Elkaar en de gemeente Zaanstad het Vrijwilligersfeest. Dit jaar nam de ‘nieuwe’ wethouder Harrie van der Laan het stokje over van Rita Noordzij.
‘Vrijwilligers zijn van onschatbare waarde. Zij zijn de verbinders van de stad. Zonder jullie gaat de stad op slot! Namens de gemeente dank ik jullie voor jullie tomeloze inzet voor de Zaanse samenleving.’
Aan tien Zaankanters werd een cadeaubon van 500 euro uitgereikt als waardering voor hun vrijwilligerswerk. Eén van de tien gelukkigen was Gonda Kreeft, die de waardering kreeg voor haar inzet bij de patiëntenbegeleiding in het ZMC en de maaltijdbezorging bij het Mennistenerf. Maar Gonda doet nog veel meer. Zij is een actief bestuurslid bij de vereniging Historisch Zaandam en beheert de facebookpagina’s van Historisch Zaandam , Zaandam toen en nu en Terug naar de Zaandamse schoolbanken. We zijn trots op Gonda en feliciteren haar met deze vrijwilligersprijs.
Podcast (N)ooit gebouwd Zaanstad: Het Zaantheater
In 2024 bestaat gemeente Zaanstad vijftig jaar. Babel kijkt de komende twee jaar voor- en achteruit. In deze podcastreeks spreken we over indrukwekkende bouwplannen die (n)ooit zijn gerealiseerd. Maar we stellen ons ook de vraag hoe Zaanstad zich de komende vijftig jaar zal ontwikkelen.
Terwijl het bouwen van theaters in de rest van Nederland een internationale zaak is geworden, was de ontwikkeling van het Zaantheater in de jaren negentig een authentiek Zaanse aangelegenheid. Ontworpen door Zaanse architecten en gebouwd door Zaanse aannemers. Het theater aan de Zaan werd wereldberoemd in Nederland. In de tweede aflevering van deze podcastreeks spreekt Wendy van Wilgenburg (programmamaker bij Babel) met architecten Paul Carree en Jan Zijlstra. Zij vertellen hoe ze samen met de in 2003 overleden architect Wim Wester het ontwerp en de bouw hebben beleefd en over alle details die dit gebouw bijzonder maken.
Beluister deze aflevering op onze website.
Claude Monet – Een nieuw boek
door Ruud Meijns
Op 2 juni was het op de kop af 151 jaar geleden dat de Franse schilder Claude Monet met echtgenote van de boot stapte en aankwam in Zaandam. Hij zou hier enkele maanden blijven werken en produceerde 25 schilderijen, waarvan 1 een portret.
In het Zaans Museum werd het nieuwe boek van historicus Ron Couwenhoven en kunsthistoricus Henk Heinen gepresenteerd dat meer licht werpt op het belang van de schilderkunst van eind negentiende eeuw voor de Zaanstreek. In zijn inleiding maakte ook Jacob Reitsma daar een opmerking over aan het adres van de Monet Stichting om zich breder te oriënteren, maar misschien is dat toch meer een taak voor het Zaans Museum.
Beide onderzoekers hebben getracht uit te zoeken waar Monet zat bij het maken van zijn werken. Ook is onderzocht welke de relatie was met de familie van de Stad. Dat Van de Stadt de schilder in Londen had uitgenodigd om naar Zaandam te komen kon worden ontkracht omdat Van de Stadt in 1871 al geruime tijd ernstig ziek was en al eerder in het jaar was overleden. 
Ook kon worden vastgesteld dat Monet soms een loopje met de werkelijkheid nam om een mooier plaatje op zijn doeken te krijgen; een molentje of twee erbij was geen punt.
Hier wordt het boek overhandigd aan Joke Duyvis, ze is een kleinkind van Guurtje van de Stadt. V.l.n.r.: Henk Heinen, Joke Duyvis, Ron Couwenhoven en Fulco Rol.
Het boek ‘Claude Monet in Zaandam‘ is uitgegeven door Uitgeverij Noord-Holland en is daar ook te bestellen. Prijs € 29,95.
Henk Groot (1938-2022)
door Ruud Meijns
Een Zaanse voetballer van grote klasse is overleden,
Henk Groot. Debuteerde bij ZVV Zaandijk, vervolgde zijn loopbaan bij Stormvogels in IJmuiden en kwam in 1959 bij Ajax in Amsterdam terecht.
Na een periode Ajax, speelde hij twee jaar voor Feyenoord en kwam weer terug bij Ajax. Door een zware knieblessure neemt hij noodgedwongen afscheid van zijn geliefde spelletje. Hij kwam 39 maal uit voor het Nederlands Elftal.
Ledenvergadering 2022
Op zondagmiddag 1 mei a.s. houdt Historisch Zaandam haar Ledenvergadering . 
Dat doen we in de Maartenkerk in de Vinkenstraat. Na een kort huishoudelijk deel vertelt gemeentearchivaris Frans Hoving aan de hand van doopboeken alles over Dominee Petri die de bouwheer van de Maartenkerk was. Na een pauze is het de beurt aan Paul Vreeken die ons meeneemt naar de tijd van Guurtje van der Stadt en Monet en hoe de mensen toen alle veranderingen beleefden. Mis het niet!
Plaats is de Maartenkerk, Vinkenstraat 34, Zaandam. Zaal is open om 13.30 uur.
Reünie Drieluik
door Paul Vreeken
Ooit geblowd in het Kabelgat? LP’s geluisterd in het oude Drieluyck? Jasmijnthee gedronken in de theekamer? Carcassonne live gezien aan de Botenmakersstraat? Meegezongen met Rowen Hèze in de Kade? Iedereen die daar ‘ja’ op kan zeggen of andere herinneringen aan Drieluyck, Kabelgat, Drieluik of Kade heeft, is welkom op de reünie op zondagmiddag 24 april in De Bullekerk.
Met bovenstaande pakkende tekst is een reunie van het Drieluyck aangekondigd in de Orkaan. Eigenlijk is het een reünie van de jongerencentra die Zaandam in de jaren 1968 tot 2011 rijk was. Het begon met buurthuizen die jongerenavonden organiseerden. In de Wilg, de Kolk, de Trechter en de Brug bijvoorbeeld. Voor een geschiedenis van de buurthuizen lees dan verder.
Ter info: De Drieluik reünie vindt plaats in Cultureel Centrum De Bullekerk, Westzijde 75. Entree: 12,50 euro, kaarten via www.podiumdeflux.nl of 15 euro aan de deur. Aanvang 13.30 uur.
Ruud Pauw – Overleden
Donderdag 14 april is Ruud Pauw, fractievoorzitter van Rosa, raadslid, glazenier en veelvuldig winnaar van de Grote Zaanse Geschiedenisquiz overleden. Een gedreven hoeder van ‘Het Zaanse’. Zelf vertelde hij op de website van Rosa hierover:
In 1960 werd ik geboren in Wormerveer. Hier beleefde ik ook mijn jeugd. De Zaan was er bijna iedere dag. Vissen. De bouw van de Zaanse Schans waar ik met mijn opa ging kijken. Er was altijd wat te beleven. Met een bootje of vlot het Guisveld in. Zwemmen in de Nauernasche Vaart. Hier moet de basis gelegd zijn voor mijn liefde voor de streek. Later vooral veel werken in de talrijke fabrieken langs de Zaan. Er was altijd werk. Maar ik zag het ook veranderen.
Langzaam verdween het unieke van de Zaanstreek. Zaanstad begon steeds meer te lijken op alle andere steden. Vele fabrieken gingen dicht. Er kwamen nieuwbouwwijken die in niets aan de Zaanstreek deden herinneren. We zagen het veranderen en toen besloten we in 1995 ROSA op te richten. Een ambitieuze partij waarvoor ik in 1998 in de raad kwam.
En in de 24 jaar in de raad heeft hij z’n stem laten horen als het geweten van de raad als het ging om zijn Zaanstreek.
Succesje voor Historisch Zaandam – Straatnamen voor plan Houthavenkade vastgesteld
Op 28-08-2020 werd op initiatief van Harry van Nek door Historisch Zaandam aan de Commissie Straatnaamgeving van de Gemeente Zaanstad een voorstel gestuurd om de straatnamen in het omvangrijk ewoningbouwproject op het bedrijventerrein aan de Houthavenkade te noemen naar het belangrijke verleden van de scheepsbouw en houtindustrie en het belang hiervan voor de ontwikkeling van Zaandam. Daarvoor werden de volgende suggesties gedaan: Timmerrak, Kerkerak, De Breeuwer, De Houthaalder, De Houtvlotter, De Oostvaarder.
Uit de publicatie van De Orkaan blijkt dat de Gemeente Zaanstad deze suggestie heeft gehonoreerd. Aan de Houthavenkade komt hoogbouw met ruim 700 woningen. De straten in het nieuwe plan Houthavenkade zijn: Kerkerak, Timmerrak, De Houthaalder, De Breeuwer en De Balkenvlotter.
Co Plomp 1947 – 2022
door Ruud Meijns
Co is 11 maart jl. overleden. Na een beroerde periode waarin eerst zijn vriendin Annette overleed en hij daarna verschillende tegenslagen te verwerken kreeg is er voor hem een einde gekomen aan deze lijdensweg.
Co was een vraagbaak. Hij had zoveel verschillende dingen gedaan in zijn leven en had zoveel verschillende interesses dat je met hem over alles kon kletsen. Co deed ook zoveel. Dan maakte hij een Camera Obscura en kwam dan met wat wazige foto’s van de Wilhelminasluis aanzetten om te laten zien dat het werkte. Of hij maakte de beroemde stoel van Rietveld na die hij direct kon verkopen aan een liefhebber. Maar hij was ook bezig met fineren, met electronica en niet onverdienstelijk schilderen en fotograferen, met Indisch eten, noem maar op; hij verdiepte zich in alles wat z’n interesse had. En het leek wel of hij iedereen in de Zaanstreek kende.
Co was een veelzijdige levensgenieter en we zullen hem missen.
Wie interesse heeft in Co z’n levensverhaal kan hier verder lezen: Co Plomp – zijn verhaal