Straten

Verhalen over wijken en straten in Zaandam

Een verdwenen deel van de Westzijde

door |Ruud Meijns

Het is elke keer weer om triest van te worden als je moet constateren dat de grote fabrikanten van de Zaanstreek zonder al teveel problemen kapitale villa’s of mooie woonhuizen opofferden voor uitbreiding van hun fabrieken. In de Oostzijde hebben Albert Heijn en Pieter Schoen, Blans en nog vele anderen weinig van die statige weg die het eens was, overgelaten. Nu de fabrieken niet meer nodig zijn hebben ze hun fabrieken naar elders verplaatst en zijn er woningen voor in de plaats gekomen.

In de Westzijde is er minder rigorreus huisgehouden maar toch zijn er stukjes die te lijden hebben gehad onder de uitbreidingsdrang in dit geval van Verkade. In de 18e eeuw zag het stukje er zo uit, getuige de Westzijderol. Dit zijn volgens het boekwerk “Blees aan de Westzijde” de nummers v.r.n.l. 166 – 176. Dit is natuurlijk niet bewaard gebleven want aan de Zaan waren de plekjes zeer gewild. 

Er zijn wel foto’s van hoe het er zo rond 1900 heeft uitgezien en dat was ook niet slecht zoals we hierna kunnen zien. Verder lezen

Tijdreis door de Russische buurt

door Giljam Klijn

Het mooie en karakteristieke van Zaandam is de rommeligheid van de stad. Oude en nieuwe panden, lelijke en mooie panden, houten en stenen panden, bedrijfspanden en woningen  wisselen elkaar op kleine schaal af en geven Zaandam haar identiteit. Een buurt waar je de afwisseling goed kan zien is de Russische buurt. Op 7 mei heb ik samen met Simon Greve  in de Bovenkruier voor de Algemene Ledenvergadering van Historisch Zaandam een verhaal gehouden over de Russische buurt.  Aan de hand van foto’s heb ik als het ware een tijdreis gemaakt door de Russische buurt. Hierbij doe ik ook op de website mijn verhaal. Hoe is deze afwisseling in de Russische buurt ontstaan?

We beginnen onze tijdreis 200 jaar geleden.

Op een kaart uit 1812 zien we zien de Hogedijk aan de rechter- en onderkant. De Hogedijk is de dijk langs de Voorzaan. Haaks daarop staan paden. Het  toen nog onbebouwde middengebied was weiland en heette het Krimperven.  Verder lezen

Klaas Katerstraatbuurt, Zaandam (1919-1920)

door Ruud Meijns

Ten oosten van de Oostzijderkerk kwam rond 1917 een bouwlocatie vrij, naast het ‘oude’ kerkhof (het huidige Verzetsplantsoen) en ten zuiden van het Franschepad. Meerdere corporaties hadden interesse om te daar de bouwen, waaronder het net opgerichte Patrimonium en het al langer bestaande ZVH . De wethouder vond dat zij hier samen uit moesten komen.

Op de naamgeving van de straten na lukte dat ook. Het resultaat was dat beide woningbouwverenigingen op de locatie gingen bouwen. Patrimonium zou 78 huizen, een winkel en een kantoor neerzetten en ZVH 69 huizen, een winkel en een badhuis. De vergunning voor het bouwen van beide delen van de buurt werd op 18 maart 1919 afgegeven. Verder lezen

Een wandeling door de Havenbuurt

door Giljam Kleijn en Simon Greve

Zaterdag 8 juli was de werkgroep Historisch Erfgoed  (zie onderstaande foto, Herman Aartsen ontbreekt) in de Havenbuurt. Niet dat hier huizen staan die echt heel oud zijn, want tot het eind van de 19e eeuw stond er vrijwel niets aan de haven. Pas daarna werd de Havenbuurt bebouwd, om te beginnen aan de Noordkant, dus de kant van Zaandam-centrum. De Havenbuurt kent dan ook geen panden met een monumentale status. Maar heeft wel een heel eigen karakter wat het bezoek erg de moeite waard maakte.

De werkgroep droeg voor het eerst de groene hesjes met opschrift ‘Historisch Zaandam’. Gevolg was dat we niet een groepje mensen waren die argwaan wekten als we schijnbaar bij iemand binnen keken, maar dat men spontaan naar buiten kwam om een praatje te maken. En men kon ons veel informatie geven! Verder lezen

Een wandeling door de historie van het Haaldersbroek

door Simon Greve

Zaterdag 6 mei waren we met de werkgroep op het Haaldersbroek, heel vroeger ook wel Hollaardsbroek genoemd. Het was schitterend weer, ideaal om te wandelen. En waar we normaal kijken naar panden die het beschermen waard zijn, speelden we hier als het ware een thuiswedstrijd. Want Haaldersbroek is sinds 1990 al een beschermd dorpsgezicht! Dus het was genieten van het mooie weer, van zo’n mooie omgeving en van de zeer vriendelijke ontvangst die we kregen. Maar daarover later meer.

Als het gaat om historie dan zijn de cultuurhistorische verkenningen die de gemeente doet altijd een mooie bron. Ik heb daar het volgende stukje uit gekopieerd. Verder lezen