Straten
Verhalen over wijken en straten in Zaandam
Jong in de Rosmolenstraat
door Ruud Meijns
In februari 1984 verscheen er een boekje met de titel “Vroeger, kind in de Rosmolenstraat”. Als je ook de kleine lettertjes las was de titel Hoe was het om vroeger kind in de Rosmolenstraat te zijn? Het boekje was het resultaat van een geschiedenisproject van buurthuis de Kolk aan de Heijermansstraat, nu gevestigd in de Klamperstraat.
Het was gemaakt in samenwerking met de scholen Willibrord en Leeghwater. De diverse geïnterviewde bewoners vertellen allemaal over hun jeugd van 1908 tot en met 1946. Ieder heeft een eigen verhaal en ik vond het ontzettend aardig om te lezen. Natuurlijk als ze het over kinderspelletjes hebben dan komen er veel dingen overeen.
Het oude boekje ligt nu in de bibliotheek van Historisch Zaandam, maar het was niet zo best meer. Vandaar dat het opnieuw uitgetikt is en van wat meer foto’s is voorzien. Het is voor nu in te zien PDF.
Klik hier: HOE WAS HET OM VROEGER KIND IN DE ROSMOLENBUURT TE ZIJN
Een wandeling door de historie van de Hogendijk
door Simon Greve
Een wandeling door de historie van de Hogendijk
Eind 2018 is het bestuur met een werkgroep “Historisch Erfgoed & Ruimte” gestart. Deze werkgroep houdt zich bezig met de ontwikkeling van vastgoed en ruimtelijke structuur in Zaandam in historisch opzicht. Zij bewaakt het behoud van historische panden, pleinen, bruggen en objecten in Zaandam. Aandachtsveld zijn niet alleen bouwplannen, maar ook het bijhouden van een actuele lijst van monumenten in Zaandam en het regelmatig updaten van de lijst met nieuwe als beeldbepalend/karakteristiek aangemerkte panden. Om die reden wandelen de leden van de werkgroep regelmatig door delen van oud-Zaandam. Daarbij op een andere manier naar panden kijkend. Niet zoals normaal, het snel langsfietsen op weg naar een bestemming, maar met veel aandacht voor de leeftijd van een pand, de details, de functie en vroegere functie, het onderhoud.
Op 3 december werd in een ijzige kou de omgeving van de Hogendijk verkend. Een heel oud deel van Zaandam, feitelijk een plek waar het allemaal begon lang geleden. Voor meer achtergrond kunt u kijken op: – Cultuurhistorische verkenning Russische Buurt en Hogendijk. Uit deze verkenning de volgende kaart:
De Zuiddijk en de bewoners
volgens mevr. de Jong – Swart
Mevrouw is 28 september 1922 geboren op de Zuiddijk 102. Haar grootmoeder woonde op 102 en toen haar ouders trouwden zijn zij in de winkel gekomen en is haar grootmoeder in een huisje ernaast gaan wonen Haar vader heeft er een levensmiddelenzaak opgezet. Daar voor was hij bakker-patissier geweest. De levensmiddelenzaak ging onder de naam Swart. Het huis, Zuiddijk 102, staat er niet meer.
Mevrouw vertelde dat ze de namen van de bewoners van een deel van de Zuiddijk nog kende. Ze had een tekening willen maken maar dat lukte niet goed dus hebben we het in een gesprek met haar opgetekend. We hebben er foto’s bij gezocht en het zijn er heel wat geworden. Verder lezen
De Burgemeestersbuurt
De Burgemeestersbuurt
Woonwijk in Zuidoost-Zaandam. tussen Zuiddijk en Kepplerstraat. De wijk werd eind jaren `30 aangelegd en bestaat uit vijf straten, die alle zijn vernoemd naar voormalige burgemeesters van Zaandam.
Deze zijn:
- G. van Orden (burgemeester 1838-1845).
- C. van de Stadt (burgemeester 1845-1852).
- Mr. H.J. Smit (burgemeester 1852-1871).
- H.J. Versteeg (burgemeester 1878-1894).
- K. ter Laan (burgemeester 1914 – 1937).
Voor een korte levensbeschrijving van deze burgemeesters kijkt u hier verder: De Burgemeesters van de Burgemeestersbuurt
Anton de Kombrug
Bij de Anton de Kombrug over de Gouw bij de Vermiljoenweg vordert het werk om de brug van kleuren te voorzien gestaag. De naam van verzetsstrijder Anton de Kom is nu voor iedereen duidelijk zichtbaar. De gebruikte kleuren zijn ook terug te vinden in de vlag van Suriname, het geboorteland van De Kom.
Succesje voor Historisch Zaandam – Straatnamen voor plan Houthavenkade vastgesteld
Op 28-08-2020 werd op initiatief van Harry van Nek door Historisch Zaandam aan de Commissie Straatnaamgeving van de Gemeente Zaanstad een voorstel gestuurd om de straatnamen in het omvangrijk ewoningbouwproject op het bedrijventerrein aan de Houthavenkade te noemen naar het belangrijke verleden van de scheepsbouw en houtindustrie en het belang hiervan voor de ontwikkeling van Zaandam. Daarvoor werden de volgende suggesties gedaan: Timmerrak, Kerkerak, De Breeuwer, De Houthaalder, De Houtvlotter, De Oostvaarder.
Uit de publicatie van De Orkaan blijkt dat de Gemeente Zaanstad deze suggestie heeft gehonoreerd. Aan de Houthavenkade komt hoogbouw met ruim 700 woningen. De straten in het nieuwe plan Houthavenkade zijn: Kerkerak, Timmerrak, De Houthaalder, De Breeuwer en De Balkenvlotter.
Brand Zuiddijk 65 – Aanvulling
door Ruud Meijns
Van W. Visser (Timmerfabriek Visser) kreeg ik een aanvulling op het artikel over de brand in de drogisterij op Zuiddijk 65 in november 1949.
(zie artikel: https://www.historisch-zaandam.nl/brand-zuiddijk-65/).
In 1950 kreeg dhr. Smit van drogisterij ‘Het Zuiden‘ vergunning om een nieuw pand te laten bouwen en hij nam daarvoor de Zaanse architect Jaap Schipper in de arm.
Straten De Jonge Prinses
Soms kom je in Zaandam straatnamen tegen, waarvan je toch even op GoogleMaps moet nagaan waar die straat precies ligt. Molenkenners weten het natuurlijk direct, De Jonge Prinses is één van de twee straten in het nieuwbouwbuurtje in de Kalverpolder. Het noordelijkste stukje van Zaandam. Verder lezen
Spoorbuurt
door Ruud Meijns
Een buurt in Zaandam-west tussen de Provincialeweg, de Botenmakersstraat, de Klokbaai en de Parkstraat. De buurt, voorzien van koninklijke straatnamen als Nassaustraat, Emmastraat, Anna Paulownastraat, Willemstraat, Oranjestraat en Mauritsstraat werd aan het einde van de 19e eeuw aangelegd. Verder behoorden de Oranjesteeg, Oranjedwarsstraat en de 2e Oranjestraat tot deze buurt.
In de jaren ’80 van de 20e eeuw kwam de buurt met regelmaat in het nieuws. De gemeente had tot sloop besloten; de bewoners kwamen in verzet tegen dit besluit. In 1990 werden de nieuwbouwplannen voor de nieuwe Spoorbuurt gepresenteerd; een flink aantal van de oude woningen was toen al gesloopt. In de nieuw gebouwde wijk zijn deze straatnamen niet overgenomen. (Bron: Zaanwiki). De nieuwe namen voor de buurt zijn van vrouwen die zich door hun engagement sterk hebben gemaakt voor de positie van de vrouw. Van elk geeft een korte biografie haar verdienste weer. Verder lezen
Krimp
door Ruud Meijns
Betekenis van Krimp kan zijn: vermindering van omvang, afname of kleiner worden; een taps toelopende ruimte. Er zijn nog anderen betekenissen mogelijk. En is het nu Het Krimp of De Krimp. Was het een bewoner die Krimp heette of Krimpenburg zoals het ook wel genoemd werd. De beste verklaring is denk ik zoals Zaanwiki het zegt: ‘De naam Krimp hangt mogelijk samen met de vernauwing van de voormalige wegsloot aldaar’.
Slop
Een slop was het doodlopende einde van een smalle steeg of gang waaraan een tot eenkamerwoningen verbouwd pakhuis, werkplaats of stal was gelegen. De mensen leefden er zeer dicht op elkaar in de soms wel 10 tot 12 woninkjes per slop. Uit: Woud van der, Auke (2010), Koninkrijk vol sloppen. Ook wel een voetgangerssteegje of stoepgangetje tussen woningen genoemd.
Als we Krimp en Slop samentrekken krijgen het Krimperslop. Op het Krimp waren er een eerste en een tweede Krimperslop.
De Twee Steegjes
door Ruud Meijns
Er lagen in de Westzijde eens twee steegjes, ze lagen er want ze zijn er nu niet meer. De ene is opgeheven en de ander heeft een andere naam gekregen. Het gaat om de Haagsesteeg en de Schipperssteeg. Op het kaartje is mooi te zien hoe ze tussen de Westzijde en het Zaanwater inlagen.
Ter oriëntatie: nr. 156 de muziekhandel van Steijn, 158 Dil vishandel, de Haagsesteeg en 160 een woonhuis. Dan de Schipperssteeg.
Gouwparkstraten voor Verzetsstrijders
In het Gouwpark, de nieuwe wijk naast het Zaans Medisch Centrum, krijgen de acht straten de namen van verzetsstrijders. Het verzoek om een aantal verzetsstrijders te gedenken met een straatnaam werd lang geleden gedaan. Acht zijn nu goedgekeurd voor het nieuw te bouwen gebied tussen Heijermansstraat en De Gouw. Het waren allen mannen die door hun verzet tegen de dictatuur tijdens de Tweede Wereldoorlog het leven lieten.
Straatnamen in de Russische buurt
De Russische buurt heeft straatnemen die allen herinneren aan de bijzondere band tussen de stad en het rijk der Czaren uit het huis Romanov. Maar wie zijn de personen die schuil gaan achter de namen in deze straten? In alfabetische volgorde volgt hier de verklaring. foto van Golofkinstraat
Deze buurt te Zaandam, tussen de oude havenkom van Zaandam, de Dam, Hogendijk, de Rozengracht en het Rustenburg. De Russische Buurt werd aan het einde van de 19e eeuw gebouwd, in samenhang met de overkomst van Delftse werknemers van de Artillerie Inrichtingen. De naam Russische Buurt werd gekozen doordat Czaar Peter een week in een huisje aan het Krimp woonde. De meeste straten in de wijk werden vernoemd naar personen uit zijn gevolg. Beginjaren ’80 was de Russische Buurt stadsvernieuwingsgebied. (Zaanwiki)
Enkele namen uit het verleden zoals de Sophiastraat en de Jaap Haverstraat zijn na de herinrichting niet teruggekomen. Daarvoor in de plaats zijn voor de namen Tjechov-, Koerakin- en Poeskinstraat gekozen; ook Russisch. De verklarende teksten voor deze nieuwe straten zijn door ons samengesteld. De teksten voor de ‘oude’ straten in de Russische buurt zijn van de hand Ron Couwenhoven.
Hier volgen de beschrijvingen Verder lezen
De Meidoornstraat door Martin Rep
door Ruud Meijns
De ondertitel van het boek is ‘Opgroeien tussen kerk en communisten tijdens de wederopbouw’. Wij waren allemaal van ‘Na De Oorlog’ en dat zal voor velen van de generatiegenoten herkenbaar zijn.
Ik heb het over het boek van Martin Rep over de Meidoornstraat. Ik was het steeds kwijt. Dat kwam omdat iedereen het wilde lezen en dan was het boek weer even foetsie. Het is ook een heerlijk boek om te lezen, vooral voor Zaandammers van een zekere leeftijd.
Meidoornstraat met sigarenwinkel Rep Verder lezen
Van Zilverpad tot Winkelhart
Het boek over de geschiedenis van de Gedempte Gracht met de titel ‘Van Zilverpad tot Winkelhart’ ligt in de winkel. Het boek is geschreven door Vibeke Kingma en wordt uitgegeven door de Stichting Uitgeverij Noord-Holland in samenwerking met onze vereniging Historisch Zaandam.
De rijke geschiedenis van de Gedempte Gracht laat zien hoeveel er is veranderd in de afgelopen 150 jaar en hoe dat uitwerkte in het hart van Zaandam. Met laatste grote verandering in het centrum van Zaandam heeft de ontdempte Gedempte Gracht weer een aanzien gekregen, een eigen karakter!
Het boek is nu voor € 17,95 verkrijgbaar in de boekhandel. U kunt het ook bij de uitgeverij bestellen met deze link: https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/de-zaanstreek/van-zilverpad-tot-winkelhart/
Natuurlijk is er voor de leden van Historisch Zaandam een speciale kortingsactie. Zij betalen slechts € 12,95, maar we kunnen het boek niet bezorgen. U kunt het boek afhalen bij de secretaris of penningmeester. Voor bezorging thuis moeten we dan helaas vanwege de verzendkosten de normale verkoopprijs van € 17,95 berekenen.
Als lid kunt U uw exemplaar van het boek ‘Van Zilverpad tot Winkelhart’ bestellen door € 12,95 over te maken op banknummer NL 13 RABO 0328 9566 00 van Historisch Zaandam onder vermelding ‘bestelling boek en uw volledige naam en adres. Bij bezorging thuis maakt u € 17,95 over op dezelfde rekening.